فرسودگی تحصیلی و راه مقابله با اون 

 

رسودگی تحصیلی هم، درست مثل فرسودگی اشیا یا بدنِ ما آزاردهندهه: لحظاتی که واسه یادگیری یک صفحه بیشتر از کتابی که فردا امتحانش رو داریم، جانمون به لبمان می رسه. اما مثل هر مسئله دیگری روی این کره ی خاکی، فرسودگی تحصیلی هم راه حلی داره؛ با تمرکز بر عادتای دراز مدت و تغییردادن اونا می تونیم یادگیری مون رو بهبود ببخشیم.

ایجاد عادات جدید در طول ماه ها و هفته ها، آینده و زندگی خوبی رو واسه ما تضمین می کنه. مهم اینه که این عادتای مناسب در ما شکل بگیرن؛ اون وقت اگه خطایی رخ بده و به قول معروف، از «اسب» بیفتیم، مطمئن هستیم که از «اصل» نخواهیم افتاد.

بعضی وقتا زمان کافی واسه یادگیری در اختیار نداریم و نمی تونیم با برنامه ای بلندمدت عادات جدیدی در خود شکل دهیم و پیش بریم؛ درواقع با مهلتایی مشخص و ضرب الاجلایی روبه روییم که باید خود رو با اونا هماهنگ کنیم. در این مواقع نباید هیچ ترسی به دلمون راه بدیم. هیچ مشکلی نیس که حل نشه. واسه اینجور شرایطی هم راهکارهایی هست. در این نوشته، راهکارهایی معرفی می کنیم که با رویکردهای بیشترِ افراد متفاوته، ولی شما رو از فرسودگی تحصیلی نجات می ده.

فرسودگی تحصیلی و تعویق؛ نشونه روشای اشتباه

بیشترِ علم آموزان در روبرو شدن با فرصتی محدود به راهی اشتباه قدم می ذارن؛ اونا فکر می کنن چون زمان کمی در اختیار دارن، باید تموم روزهای خود رو در کتابخونه شب کنن تا به نتیجه برسن. اینطوری تموم فعالیتای خود رو تعطیل می کنن و مجنون وار اسیر کتاب و جزوه و کتابخونه می شن. اما این روش چیزی جز اتلاف وقت و حواس پرتیِ بیشتر عایدشان نمی کنه.

این الگوی غلط و عادی، دوری باطله که در اون، فرایندی خسته کننده رو شروع می کنین و طی اون به آسونی حواستون پرت می شه. واسه جبران این حواس پرتی مجبورید دوباره شروع به خوندن کنین و همه چیز رو ازنو شروع کنین. دوباره حواستون پرت میشه و این روندِ دایره ای، همین طور ادامه پیدا میکنه.

این نوع از مطالعه با کمترین میزان استفاده ادامه پیدا میکنه و باعث می شه دچار فرسودگی تحصیلی شید یا کلا عطای یادگیری رو به لقایش ببخشین. باید بدونین که با صَرف زمانی خیلی کمتر از اینا، میشه به شکلی مفید و اساسی چیزای مختلفی یاد گرفت.

روش مطالعه بی فرسودگی تحصیلی

نکته ی کلیدیِ این روش خیلی راحته!: از کمّیت کم کنین و بر کیفیت اضافه کنین؛ به جای اختصاص دادن ساعات طولانی به مطالعه ای بی خروجی، ساعاتی باکیفیت و پربهره رو جانشین کنین.

  1. ساعات مشخص و دقیقی واسه مطالعه مشخص کنین و در برنامه ریزی خود جایی واسه بقیه کارا و استراحت و… هم بذارین؛
  2. بخشا و فعالیتای مرده و غیرمفیدِ مطالعه رو پویا و با بازده کنین؛
  3. در محیطی آروم و بی حواس پرتی مشغول به مطالعه شید.

قدم اول:

اشتباه عادی در مطالعه و یادگیری، اینه که همه فکر می کنن مطالعه بی هیچ گونه معطلی ای ممکن و در توان آنهاست. هرچه زمان و مهلت امتحان یا یادگیری، به خاطر اهمیت اون بیشتر باشه، امکان افتادن در چاه این وسوسه بیشتره. البته تأکید بر کیفیت و پرهیز از مطالعه در ساعات متمادی به معنای فرار از سخت کوشی و سعی نیس.

واسه مطالعه ای مفید و آگاهانه باید این مراحل رو به چشم شرکت در مسابقه ی دو ببینین. در مسابقه ی دو هم لازم نیس تموم راه رو سریعِ سریع بدوید، بلکه باید با نگاهی دقیق و برنامه ای مناسب بعضی بخشا رو سرعتی و بعضی دیگر رو آروم تر بدوید. نکته ی مهم و اساسی واسه موفقیت، شناخت مرز بین این دو بخشه.

مطلب مشابه :  فرهنگ سوزی یا سوختن در فرهنگ؟

بهترین راه واسه جدا این دو قسمت از همدیگه، تعیین ساعات مشخص واسه مطالعه، یعنی تعداد ساعاتی منطقی که امکان استراحت هم در اختیارتون می ذاره. مثلا میشه در ۵ روز از هفته از ساعت ۸ صبح تا ۶ بعدظهر به مطالعه و یادگیری پرداخت و البته در فاصله ها این ساعات، زمانی واسه استراحت در نظر گرفت. واسه رسیدن به نتایج مطلوب، باید اینجور برنامه ای رو در طول چند هفته ادامه داد.

درواقع این برنامه، نمونه ای از تجربه موفق کسیه که تو یه مدت کوتاه، اما با برنامه ریزیِ دقیق و بهره ور، موفق به یادگیری زبون چینی شده. دقت کنین که در این برنامه ساعات مطالعه مشخص هستن و در اون، وقتی واسه ملاقات با دوستان، ورزش یا هر تفریح دیگری هم در نظر گرفته شده. هیچ برنامه ای نباید قربونی مطالعه و یادگیری شه.

اگه مدت زمانی رو به یادگیری و مطالعه گذرانده اید و واقعا دچار فرسودگی تحصیلی شدین و قصد دارین با ایجاد تغییر در روند تحصیلیِ خود شرایط رو تغییر بدین، باید با سرعت کمتر و استراحت بیشتری راه رو ادامه بدین. درحقیقت نیاز دارین کمی بایستید، به عقب نگاه کنین و با استراحت و برنامه ریزی درست و اساسی، دوباره به راهی موفق وارد شید.

قدم دوم:

در این بخش نمیشه مطالعه کردن رو با مسابقه ی دو قیاس کرد، چون تموم بخشای فعالیت جسمی و ذهنی، مثلِ هم نیس و فرقای پایه ای بین این دو نوع فعالیت هست. در قدم دوم، واسه تقویت فعالیتای ذهنی نمیشه از نظریه ی استراحت و کمی نگاه به عقب بهره برد، چون در فعالیتای ذهنی، این کار باعث ازدست رفتن تمرکز ذهنی می شه.

وقتی تمرکز از دست برود، سرعت یادگیری محدود می شه. هرچقدر هم سعی به خرج بدین، بازم تمرکز، کم هستش و برخلاف تعیین ساعت و داشتن برنامه ای مشخص واسه مطالعه، از نتیجه مطلوب دور خواهید موند.

قدم دوم به شما پیشنهاد می کنه فعالیتا رو از حالت پشیمون خارج کنین. واسه شروع باید از ساعات کم شروع کنین و طوری مراحل یادگیری رو از سر بگیرین که کم کم و آهسته روی غلتک بیفتید. تغییر راه از حالت پشیمون به حالتی پویا و فعال، دو نوعِ مشخص از روشای مطالعه نیستن. درواقع این دو حالت در دو سر طیف قرار گرفتن. بعضی فعالیتا و سعیا به تمرکز بیشتری نیاز دارن و بازده بیشتری هم به همراه دارن.

آزمون گرفتن از خود، یه جور فعالیت پویاست؛ سرسری و سطحی خوندن مطالب، فعالیتی غیرپویا یا یه جور انفعاله. باید حواستون جمع باشه و بدونین که اگه در راه تحصیل و یادگیری اصلا به شک و دودلی برنمی خورید و امکان بروز اشکال و اشتباه در مراحل یادگیری تون جا نداره، شاید سرگرم فعالیتی غیرپویا شدین. تکنیکای یادگیری مختلفی وجود دارن که سرعت و کیفیت یادگیری شما رو بالا می برن، مثل تکنیک فاینمن (Feynman)، البته بعضی فعالیتا بیشتر جنبه ی روحی و روانی دارن و برخلاف اینکه خروجیا یا عیوب اونا به شکلی روشن نمود پیدا نمی کنه، از بُعد الهی و روانی واسه شما اثراتی دارن و این اثرات نشون از جست و خیز اونا داره.

قدم سوم:

این مرحله، ابعاد روشن و مشخصی داره: اگه در محیطی کار و مطالعه می کنین که عوامل حواس پرتی در اون هست، طبیعیه که همیشه جمع کردن حواس خود رو از دست میدید. مثلا اینترنت یکی از عوامل اصلی ازدست رفتن تمرکز حواسه. اگه در بین مطالعه، احتیاجی به جست وجو در اینترنت ندارین، بهتره اونو از خود دور کنین. اگه بعضی وقتا واسه استفاده ی درسی و کار خود به اینترنت نیاز دارین، بهتره از برنامه هایی استفاده کنین که فقط به نیاز شما جواب میدن، مثل دیکشنری و… . بقیه امکانات دسترسی به اینترنت رو واسه خود محدود کنین.

مطلب مشابه :  فارکس چیه و سرمایه گذاری در اون چه خطر هایی داره؟ "

واسه اینکه حواستون همیشه پرت نشه، بهتره گوشی موبایل خود رو روی حالت بی صدا بذارین یا کلا اونو از خود دور کنین. از دوستان خود فاصله بگیرین و سعی کنین هنگام درس خوندن و مطالعه تنها باشین. البته همه چیز بستگیِ زیادی به شرایط داره، مثلا اگه قصد آموختن زبانی جدید دارین، شاید بد نباشه موقع مطالعه، تعدادی از دوستانی که به اون زبون حرف میزنن، دوروبرتان حضور داشته باشن.

محیط شما باید طوری انتخاب شه که موقع معطلیا و استراحتای کوتاهِ بین مطالعه، حواستون رو به کلی درگیر خود نکنه. درواقع استراحتای کوتاه شما باید فقط واسه رفع خستگی باشه و بس، نه اینکه در محیطی باشین که امکان شکلای مختلف تفریحا و … حواستون رو پرت کنه و امکان بازگشت به فضای مطالعه از شما سلب شه.

مثلا بهتره در فاصله ها استراحت خود، تنها ۱۵ یا ۲۰ دقیقه رو به قدم زدن اختصاص بدین. این نوع استراحت واسه ایحاد تنفسی کوچیک و استراحتی ذهنی، مناسبه، درعین حال قدم زدن اون قدرها هم جذاب نیس که واسه بازگشت به درس و ازسرگیری مطالعه، به اختلاف و اراده ای فولادین نیاز داشته باشین. اما تصور کنین موقع معطلیا و استراحتا شروع کنین به گشت وگذار در اینترنت، بازی با گوشی موبایل، یا گفت وگو با دوستان؛ خیلی خیلی روشنه که انجام این کارا در فاصله ها استراحت، تموم حواس شما رو به خود متمرکز می کنه و بازگشت به فضای مطالعه دیگر واقعا سخت میشه. پس حواستون باشه که در معطلیا به کارهای خیلی جذاب ندین.

تعداد معطلیا بین ساعات مطالعه تا حدود زیادی وابسته به نوع درس و مطالعه و فعالیتی که به اون می پردازید. مثلا حل بعضی مسائل ریاضی یا انجام بعضی تکالیف، خیلی سخته و تنها در طول ۱ ساعت میشه روی اونا خوب تمرکز کرد.

گذر از فرسودگی مطالعاتی به یادگیری فعال

برخلاف تموم این پیشنهادا، بعضی وقتا بازم تمایل داریم ساعات طولانی به کار و مطالعه بدیم. بعضی وقتا شدیدا خود رو در مراحل یادگیری غرق می کنیم، مثلا بعضی افراد واسه یادگیری زیانی خارجی سخت سعی می کنن: تموم شبونه روز درگیر یادگیری زبون ان، به جای موسیقیِ موردعلاقه شون شروع می کنن به گوش دادن به فایلای صوتی زبون دلخواه، اخباری نگاه می کنن و می خونن که به اون زبون منتشر می شه و… . در آخر هم اگه نتیجه ای در کار باشه، در کنار اون با فرسودگی ذهنی و تحصیلی روبرو می شن که انرژی لازم واسه ادامه کار رو از اونا میگیره.

واسه اینکه در اینجور دامی اسیر نشید، باید نکات کلیدی مطرح شده در ۳ قدم بالا رو به دقت بررسی کنین و به کار بگیرین. یادمون باشه بعضی وقتا اسیر فرسودگی تحصیلی میشیم، اما دلیل اونو نمی فهمیم. وقتی همیشه در ساعات طولانیِ مطالعه دست وپا می زنیم و هرچه بیشتر می خونیم کمتر نتیجه می گیریم، درواقع در چاه فرسودگی افتادیم. آگاه باشیم که دلیل این ناموفق بودن، تنبلی نیس، بلکه برنامه اشتباه و زمان بندی نامناسبه. البته هروقت ماهی رو از آب بگیرین، تازه؛ در اینجور زمانی آستینا رو بالا بزنین و شروع کنین به بازنویسی برنامه مطالعاتی خود؛ حتما موفق میشید.

برگرفته از: scotthyoung.com

دیدگاهتان را بنویسید