مقالات و پایان نامه ها

صنعت خودرو در ایران-پایان نامه جایگاه رقابت پذیری و تولید خودرو در بازارهای جهانی

دانلود پایان نامه

صنعت خودرو در ایران

2-6-6-1-مقدمه

تاریخچه صنعت خودرو در کشورمان حاشیه ای پر نقش از فراز و فرودها است که گاهی نمی تواند آن چنان که باید نگاه ناظران را راضی کند این در حالی است که برخی از کارشناسان این حوزه سخت بر این عقیده استوار هستند که عمر کوتاه صنعت خودرو در کشور دیباچه افتخارات صنایع این مرز و بوم به شمار می آید.دیدگاه غالب در این پژوهش، مدعی است که صنعت خودرو ایران به عنوان مطرح­ترین و نام آورترین صنعت کشور با تمام معضلات و مشکلات خود توانسته در سال های اخیر به قطع مراحل توسعه را طی کند و امروز یکی صنایع پیشرو کشور در خاورمیانه محسوب شود.

خودرو سازی در ایران از بازار کاملاَ ایزوله و حمایت بیش از حد و مرز دولت بهره می برد که قابل قیاس با هیچ جای جهان نمی باشد، این مسئله باعث انحصار، بالا بودن قیمت خودرو و کیفیت پایین محصولان و آلودگی و مصرف بالای حامل های انرژی در کشور شده است.

 

 

2-6-6-2- تاریخچه ورود خودرو به ایران

تاریخ ورود خودرو سواری به ایران را برای اولین بار باید در عصر مظفرالدین شاه قاجار (سال 1279 هجری شمسی) دانست. مظفرالدین شا در اوایل سلطنت خود و بعد از اولین سفری که به اروپا کرد دستور خرید و استخدام یک راننده را به سعدالدوله وزیر مختار ایران در بلژیک داد. این اتومبیل که دود زیادی از اگزوز آن خارج می­شد، معروف به “کالسکه دودی” شد و مردم با حیرت و وحشت به آن نگاه میکردند. ورود این اتومبیل به ایران منجر به آغاز واردات اتومبیل جهت استفاده ثروتمندان و فئودالها و رجال گردید.

با پایان چنگ جهانی دوم، واردات خودرو افزایش چشمگیری یافت بطوریکه از 132 دستگاه خودرو در سال 1321 به رقمی معادل 10 هزار دستگاه در سال 1339 به ارزش 3.2 میلیارد ریال رسید. نیم قرن پس از ورود اولین خودرو به ایران، اولین اقدامات اساسی برای ساخت (مونتاژ) خودرو در کشور صورت گرفت. در سال 1337 شرکت جیپ ایران اولین تولیدات داخلی را وارد بازار نمود.

نخستین برنامه مدون برای صنعت مذکور در قالب برنامه چهارم عمرانی طی سالهای 1351-1347 شکل گرفت و در طی این برنامه با حمایت دولت، تولید خودروهای مونتاژ در کشور رشد نسبتاَ خوبی داشت.

در طی سالهای بعد از برنامه چهارم به علت افزایش درآمدهای نفتی، همه برنامه­ها و حمایت های دولت به دست فراموشی سپرده شد و با اتخاذ سیاست آزاد سازی واردات توسط دولت، واردات بی رویه خودرو به جهت تامین نیاز داخلی آغاز شد.

تا اینکه در سال 1372 بدلیل بروز مشکلاتی از جمله کاهش درآمد ارزی و وقوع بحران بدهی های خارجی، تصمیم به کنترل واردات از جمله خودرو، گرفته شد و در سال 1379 این قانون برداشته شد. در برنامه سوم توسعه اقتصادی اجتماعی کشور، راهبرد تو.سعه صنعت خودرو بر افزایش ظرفیت های تولیدی تا سطح سالانه 500 هزار دستگاه خودرو ( درسال 1383) طراحی شده است( مرحله سوم توسعه صنعت) و همچنین این صنعت بایستی ارز مورد نیاز خود را در پایان برنامه  از محل صادرات تامین نماید. به نظر میرسد جهت دستیابی به چنین اهدافی علاوه بر طراحی راهبرد توسعه صنعت خودرو نیاز به آزادسازی واردات خودرو در قالب برنامه خواهد بود.

2-6-6-3-مروري بر صنعت خودروي كشور(1387-1341) و نگرشهاي كلان در صنعت خودرو

براي بررسي وضعيت استراتژي صنعت خودرو ايران، دوره زماني سال‌هاي 1341 تا 1389 را به چهار دوره تقسيم مي‌كنيم:

  • دوره اول: سال‌هاي1346 تا 1357 – ( تولد یک صنعت )

صنعت خودرو ايران فعاليت خود را براي نخستين بار در سال 1341 با احداث كارخانجات مونتاژ با هدف رسيدن به توليد انبوه آغاز نمود. در اين زمان فعاليت خودروسازان با نظارت و تحت ليسانس شركتهاي معتبر خارجي نظير جنرال موتورز آمريكا و تالبوت انگليس انجام مي‌شد.

استراتژي صنعت خودرو در اين سالهــا بر مبناي تامين و ايجاد زيرساختهاي لازم براي رسيدن به يك صنعت مونتاژ به منظور رقابت با واردات رو به گسترش خودرو از خارج كشور و همچنين تامين تقاضاي داخلي، استوار بود.

  • دوره دوم: سال‌هاي 1358 تا 1369 – ( تلاش برای بقا)

اين دوران مقارن با انقلاب شکوهمند اسلامی و در ادامه آن جنگ تحميلی می‌باشد و به ‌طور طبيعی کشور در اين دوران با انواع بحرانهای مديريتی و اقتصادی روبه‌رو بوده است. لذا مي‌توان گفت كه استراتژي صنعت خودرو در اين دوره زماني دوره تنها حفظ و بقاء صنعت خودرو و سپس كمك به جبه‌هاي جنگ بوده است.

 

 

 

 

  • دوره سوم: سال‌هاي 1369 تا 1384- (دوران رشد و بلوغ صنعت)

مشخصه مهم این سالها پایان جنگ و اجرای برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی(1368-1372) می باشد. توسعه روابط خارجی، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، اقدامات زیاد برای ورود تکنولوژی و انجام زیر ساخت‌های کلان ملی از ديگر مشخصه‌های اين دوران می باشد.

این سالها را می توان سالهای تفکر، مرور سیاستهای گذشته، تدوین استراتژی و اقدامات سریع و جدی مدیران صنعت خودرو دانست. ميتوان اين سالها را سالهايي طاقت‌فرسا ولی مفید و اثرگذار بر روی ساير شاخص‌هاي مهم اقتصادی وصنایع کشور ناميد. در اين دوران دو برنامه توسعه در کشور پياده شد. همچنين از سال 1373 با رونق گرفتن صنعت خودرو در ایران، انگیزه‌های لازم برای تاسیس شرکتهای خصوصی بوجود آمد. این شرکتها با تولید مجموعاً 72370 دستگاه خودرو درطی سالهای 1376 تا1382 توانایی‌های خودرا نشان دادند.

بدين‌ترتيب خودروهای روز دنیا به جرگه تولیدات داخلی صنعت خودرو در آمدند و تجربیات گرانقدر مدیریتی و کارشناسی نصیب صنعت خودرو و صنعت کشور گردید. بدين‌ترتيب بزرگان اين صنعت آماده شدند تا به جرگه خودروسازان بزرگ دنيا بپيوندند.

  • دوره چهارم: سال‌هاي 1384 تا 1389 – (پیری زود هنگام)

در اين دوران صنعت خودروسازی عملاً با رسيدن به تيراژ يک ميليون خودرو در سال1385 به‌عنوان يک خودروساز در جهان مطرح گرديد.

نزول شاخص ها، به‌دلیل بروز مشكلات مختلف و شکست بعضی از طرحهای خودروهای جدید در بازار، شوک توقف تولید پیکان در ایران‌خودرو، پيش بيني توقف توليد پرايد و شوك آن براي سايپا، رشد تورم داخلی کشور، نوسانات در ارائه تسهیلات بانکی، مشکلات طرح خصوصی‌سازی درصنايع مختلف، از جمله اتفاقات مهم اين دوره مي‌باشند. ازجمله اين شاخصها می‌توان از نرخ رشد کیفی، نرخ رشد تولید، سود، سرمایه‌گذاری در طرحهای جدید و سرعت اجرای پروژه‌های در دست اقدام که همگی با کاهش روبه‌رو شدند نام برد.

دانلود پایان نامه